Lipödem Nedir?

Lipödem, özellikle kadınlarda görülen, çoğunlukla bacaklarda ve bazı kişilerde kollarda iki taraflı ve orantısız yağ dokusu artışı ile seyreden kronik bir hastalıktır. Etkilenen bölgelerde ağrı, hassasiyet, ağırlık veya gerginlik hissi ve kolay morarma görülebilir.

Lipödem yalnızca fazla kilolu olmak anlamına gelmez. Vücut ağırlığı normal olan kişilerde de görülebilir. Bununla birlikte her kalın veya şiş bacak lipödem değildir. Venöz yetmezlik, varis, lenfödem ve diğer bazı durumlar benzer görünüm oluşturabilir.

Bu nedenle lipödem değerlendirmesinde yalnızca bacağın şekline bakmak yeterli değildir. Hastanın yakınmaları, yağ dokusunun dağılımı, fizik muayene bulguları ve benzer şikâyetlere neden olabilecek diğer durumlar birlikte değerlendirilmelidir.

Lipödem Nedir? Belirtileri ve Özellikleri

Lipödemde yağ dokusu artışı çoğunlukla vücudun iki tarafında benzer dağılım gösterir. En sık kalça, uyluk ve bacaklar etkilenir. Bazı kişilerde kollar da etkilenebilir.

Vücudun üst ve alt bölümleri arasında belirgin bir orantısızlık oluşabilir. Bacaklarda yağ dokusu artarken ayaklar genellikle görece korunur. Ayaklarda belirgin şişlik bulunması durumunda eşlik eden lenfatik veya başka bir nedenin de değerlendirilmesi gerekir.

Hastalık kişiden kişiye farklı görünebilir. Bu nedenle internette görülen bir fotoğraf veya tek bir fiziksel özellik üzerinden kişinin kendisine lipödem tanısı koyması doğru değildir.

Lipödem Belirtileri Nelerdir?

Lipödemde belirtiler her kişide aynı şiddette görülmez. Sık karşılaşılan yakınmalar arasında şunlar bulunabilir:

• Bacaklarda veya kollarda iki taraflı ve orantısız yağ dokusu artışı
• Dokunmaya karşı hassasiyet
• Ağrı veya hassasiyet
• Kolay morarma
• Bacaklarda ağırlık ve gerginlik hissi
• Etkilenen bölgelerde düzensiz veya nodüler doku hissi
• Ayakların bacaklara göre görece ince kalması

Bu bulguların hiçbiri tek başına lipödem tanısı koydurmaz.

Lipödem Neden Olur?

Lipödemin kesin nedeni henüz tam olarak açıklığa kavuşmuş değildir. Genetik yatkınlık ve hormonal değişikliklerle ilişkili olabileceğine dair bilimsel veriler bulunmaktadır.

Lipödemin başlangıcı veya belirginleşmesi bazı kişilerde ergenlik, gebelik veya menopoz gibi hormonal değişikliklerin yaşandığı dönemlerle ilişkilendirilebilir. Ancak her hastada aynı başlangıç öyküsü bulunmaz.

Bu nedenle lipödemi yalnızca kilo artışıyla veya tek bir hormonal değişiklikle açıklamak doğru değildir.

Lipödem ile Normal Bölgesel Yağlanma Aynı Şey midir?

Hayır.

Normal vücut yağ dağılımı ile lipödem birbirinden farklıdır. Lipödemde yağ dokusunun dağılımı sıklıkla iki taraflı ve orantısızdır ve bazı kişilerde ağrı, hassasiyet ve kolay morarma gibi yakınmalar eşlik eder.

Ancak yalnızca bacakların kalın olması veya kilo verirken bacakların daha yavaş incelmesi lipödem tanısı için yeterli değildir.

Bu ayrımın yapılabilmesi için klinik değerlendirme gerekir.

Lipödem ve Obezite Arasındaki Fark Nedir?

Lipödem ile obezite aynı durum değildir. Obezitede yağ dokusu vücudun farklı bölgelerinde genel olarak artabilirken lipödemde belirli bölgelerde, özellikle bacaklarda, daha karakteristik bir dağılım görülebilir.

Bir kişi aynı anda hem lipödeme hem de fazla kilo veya obeziteye sahip olabilir. Bu nedenle vücut ağırlığı, lipödem değerlendirmesinden bağımsız düşünülmemelidir.

Lipödem ve Varis Aynı Hastalık mıdır?

Hayır. Lipödem esas olarak deri altı yağ dokusunu etkileyen kronik bir hastalıktır. Varis ve venöz yetmezlik ise toplardamar sistemindeki sorunlarla ilişkilidir.

Bununla birlikte aynı kişide hem lipödem hem de venöz hastalık bulunabilir.

Bacaklarda ağrı, ağırlık, şişlik veya belirgin damarlar bulunuyorsa yalnızca dış görünüşe göre karar vermek yerine damar hastalıkları da değerlendirilmelidir.

Bu nedenle renkli Doppler ultrasonografi, lipödem tanısı koymak için değil, gerekli hastalarda eşlik eden venöz hastalıkların değerlendirilmesi için kullanılabilir.

Lipödem ve Lenfödem Arasındaki Fark Nedir?

Lipödem ve lenfödem birbirinden farklı durumlardır ancak bazı belirtiler birbirine benzeyebilir.

Tipik lipödemde yağ dokusu artışı çoğunlukla iki taraflıdır ve ayaklar genellikle görece korunur. Lenfödemde ise dokularda sıvı birikimine bağlı şişlik daha belirgindir ve ayak tutulumu daha sık görülür.

Bazı hastalarda lipödem ile lenfödem aynı kişide bulunabilir. Bu nedenle özellikle ayaklarda belirgin şişlik veya tipik olmayan bir dağılım varsa ayırıcı değerlendirme önemlidir.

Lipödem Tanısı Nasıl Konur?

Lipödem tanısı tek bir kan testi veya tek bir görüntüleme yöntemiyle konulmaz.

Değerlendirmede hastanın öyküsü, yakınmaları, yağ dokusunun dağılımı ve fizik muayene bulguları birlikte ele alınır. Bunun yanında benzer görünüm veya belirtiler oluşturabilecek diğer hastalıklar da değerlendirilir.

Güncel bilimsel yaklaşımda lipödem tanısının temelini hasta öyküsü, fizik muayene ve ayırıcı tanıların değerlendirilmesi oluşturur.

Bu nedenle “lipödem olduğumu nasıl anlarım?” sorusunun yanıtı yalnızca internetten belirtileri karşılaştırmak değildir. Klinik değerlendirme gerekir.

Lipödem İlerler mi?

Lipödem kronik bir hastalıktır ve zaman içinde değişiklik gösterebilir. Ancak hastalığın seyri bütün kişilerde aynı değildir.

Hastanın belirtileri, fiziksel aktivitesi, eşlik eden hastalıklar ve yaşam kalitesi üzerindeki etkileri zaman içinde değişebilir. Bu nedenle düzenli klinik değerlendirme, gerektiğinde yaklaşımın yeniden düzenlenmesine yardımcı olabilir.

Lipödemde Ağrı Neden Olur?

Lipödem bulunan bölgelerde dokunmaya karşı hassasiyet ve ağrı görülebilir. Ağrının şiddeti kişiden kişiye değişebilir.

Bacaklarda ağırlık, gerginlik ve hassasiyet hissi de eşlik edebilir. Ağrının kaynağının doğru değerlendirilmesi önemlidir çünkü bacak ağrısının nedeni her zaman lipödem değildir.

Lipödem Tanısı İçin Renkli Doppler Gerekir mi?

Renkli Doppler ultrasonografi tek başına lipödem tanısı koymaz.

Ancak bacaklarda varis veya venöz yetmezlik şüphesi varsa damar sisteminin değerlendirilmesi açısından yararlı olabilir. Özellikle lipödem ile venöz hastalığın birlikte bulunabileceği durumlarda, iki durumun birbirinden ayrılması tedavi planlamasına yardımcı olur.

Lipödem Tedavisi Var mı?

Lipödem kronik bir hastalıktır ve bütün hastalar için geçerli tek bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır.

Tedavinin amacı hastanın yakınmalarını azaltmak, hareketliliği ve yaşam kalitesini desteklemek ve kişiye uygun uzun vadeli bir yaklaşım oluşturmaktır.

Lipödem tedavisi hakkında daha ayrıntılı bilgi için ilgili sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Lipödemde Hangi Tedaviler Değerlendirilebilir?

Hastanın durumuna göre farklı yaklaşımlar değerlendirilebilir. Bunlar arasında kişiye uygun fiziksel aktivite, kompresyon, beslenme ve yaşam tarzı düzenlemeleri ile bazı fiziksel tedavi uygulamaları bulunabilir.

Uygulanacak yöntem, hastanın belirtileri, eşlik eden durumları ve beklentileri dikkate alınarak belirlenmelidir.

Lipödemde ESWT

ESWT, vücudun belirli bölgelerine akustik enerji uygulanmasına dayanan non-invaziv bir yöntemdir. Lipödem açısından bazı hastalarda özellikle ağrı ve diğer semptomların yönetimine yönelik destekleyici bir seçenek olarak değerlendirilebilir.

ESWT lipödemi ortadan kaldıran veya kesin olarak iyileştiren bir tedavi olarak kabul edilmez. Lipödemde ESWT ile ilgili bilimsel kanıtlar hâlen gelişmektedir.

Lipödem Hakkında Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Bacaklarda veya kollarda iki taraflı ve belirgin orantısız yağ dokusu artışı, ağrı, hassasiyet, kolay morarma, ağırlık veya gerginlik hissi varsa lipödem açısından klinik değerlendirme düşünülebilir.

Özellikle belirtilerin uzun süredir devam etmesi veya günlük yaşamı etkilemesi durumunda, şikâyetlerin nedeninin değerlendirilmesi önemlidir.

Her kalın veya ağrılı bacak lipödem değildir. Bu nedenle doğru yaklaşım, kişinin kendisine tanı koyması yerine uygun klinik değerlendirmeden geçmesidir.

Antalya’da Lipödem Değerlendirmesi

Antalya’da lipödem değerlendirmesinde öncelikle hastanın yakınmaları, fizik muayene bulguları ve yağ dokusunun dağılımı değerlendirilir.

Gerekli durumlarda eşlik eden venöz hastalıklar da değerlendirmeye alınabilir. Böylece yalnızca görünüm üzerine değil, hastanın bütün klinik tablosu üzerine kurulmuş bir yaklaşım oluşturulabilir.

Uygun hastalarda kompresyon, egzersiz, yaşam tarzı düzenlemeleri ve diğer konservatif yaklaşımlar değerlendirilir. ESWT ise hastanın durumuna göre destekleyici bir seçenek olarak ele alınabilir.

Sık Sorulan Sorular

Lipödem nedir?

Lipödem, çoğunlukla kadınlarda görülen, özellikle bacaklarda iki taraflı ve orantısız yağ dokusu artışıyla seyreden kronik bir hastalıktır. Ağrı, hassasiyet ve kolay morarma eşlik edebilir.

Lipödem sadece kilolu kişilerde mi görülür?

Hayır. Lipödem farklı vücut ağırlıklarına sahip kişilerde görülebilir. Kişinin kilosu tek başına lipödem olup olmadığını belirlemez.

Lipödem ağrılı mıdır?

Bazı kişilerde ağrı ve dokunmaya karşı hassasiyet görülebilir. Ancak ağrının derecesi kişiden kişiye değişir.

Lipödem ayaklarda olur mu?

Tipik lipödem dağılımında ayaklar görece korunur. Ayaklarda belirgin şişlik bulunması durumunda lenfödem veya başka nedenler de değerlendirilmelidir.

Lipödem varis midir?

Hayır. Lipödem yağ dokusunu, varis ve venöz yetmezlik ise toplardamar sistemini etkileyen farklı durumlardır. Ancak ikisi aynı kişide birlikte bulunabilir.

Lipödem tamamen geçer mi?

Lipödem kronik bir hastalıktır. Tedavinin amacı belirtileri ve hastalığın günlük yaşam üzerindeki etkisini yönetmek ve kişiye uygun uzun vadeli bir yaklaşım oluşturmaktır.

Lipödem tanısı nasıl konur?

Tanı; hastanın öyküsü, fizik muayene ve benzer bulgulara neden olabilecek diğer durumların değerlendirilmesiyle konur. Tek başına bir kan testi veya görüntüleme yöntemiyle tanı konulmaz.

Renkli Doppler lipödemi gösterir mi?

Renkli Doppler lipödem tanısı koymaz. Gerektiğinde eşlik eden venöz yetmezlik veya başka damar hastalıklarının değerlendirilmesine yardımcı olur.

ESWT lipödemi tedavi eder mi?

ESWT lipödemi ortadan kaldıran kesin bir tedavi değildir. Uygun hastalarda semptom yönetimine yönelik destekleyici bir seçenek olarak değerlendirilebilir.

Sonuç

Lipödem, yalnızca bacakların kalın görünmesinden ibaret değildir. Ağrı, hassasiyet, kolay morarma ve karakteristik yağ dağılımı gibi bulgular birlikte değerlendirildiğinde lipödem olasılığı düşünülebilir.

Ancak benzer şikâyetlere yol açabilecek başka hastalıklar da bulunduğundan, doğru değerlendirme ve ayırıcı tanı önemlidir.

Antalya’da lipödem hakkında değerlendirme ve tedavi seçenekleri konusunda bilgi almak için kliniğimizle iletişime geçebilirsiniz.

Op. Dr. İlker Zan
Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı – Fleboloji