Lipödem ve Lenfödem Arasındaki Fark

Lipödem ve lenfödem, özellikle bacaklarda şişlik, şekil değişikliği veya ağırlık hissi gibi benzer yakınmalara yol açabildiği için birbirine karıştırılabilir. Ancak bu iki durum aynı hastalık değildir.

Lipödem esas olarak deri altı yağ dokusunu etkilerken, lenfödem lenf sıvısının dokularda birikmesiyle ortaya çıkan bir lenfatik sistem bozukluğudur. Bazı kişilerde ise lipödem ve lenfödem aynı kişide birlikte bulunabilir.

Bu nedenle lipödem ve lenfödem arasındaki farkı yalnızca bacağın görünümüne bakarak belirlemek doğru değildir. Hastanın öyküsü, fizik muayene ve gerektiğinde ayırıcı değerlendirmeler birlikte ele alınmalıdır.

Lipödem ve Lenfödem Arasındaki Temel Fark Nedir?

Lipödemde temel sorun, özellikle ekstremitelerde görülen karakteristik yağ dokusu dağılımıdır. Güncel uluslararası konsensüs lipödemi, sıklıkla iki taraflı ve orantısız subkutan yağ dokusu artışı ile birlikte ağrı veya rahatsızlıkla seyreden kronik bir hastalık olarak tanımlamaktadır.

Lenfödemde ise temel problem lenfatik sistemin sıvı taşıma kapasitesindeki bozulmaya bağlı olarak dokularda lenf sıvısının birikmesidir.

Bu iki durumun klinik özellikleri bazı hastalarda üst üste binebilir. Bu nedenle doğru ayırıcı değerlendirme önemlidir.

Lipödemde Bacaklar Nasıl Görünür?

Lipödemde yağ dokusu artışı çoğunlukla iki taraflı ve orantısız bir dağılım gösterir. En sık alt ekstremiteler etkilenir; bazı kişilerde kollar da etkilenebilir.

Etkilenen bölgelerde ağrı, hassasiyet, ağırlık veya rahatsızlık hissi ve kolay morarma görülebilir.

Tipik lipödem dağılımında ayaklar genellikle görece korunur. Ancak bu bulgu tek başına tanı koydurmaz ve her hastada görünüm aynı olmayabilir.

Lenfödemde Bacaklar Nasıl Görünür?

Lenfödemde temel bulgu dokularda sıvı birikimine bağlı şişliktir. Şişlik tek veya iki taraflı olabilir ve hastalığın nedenine ve evresine göre farklı özellikler gösterebilir.

Lenfödemde ayak ve ayak bileği tutulumu görülebilir. Özellikle ayağın ve ayak parmaklarının da şiş olduğu durumlarda lenfatik sistemle ilişkili bir bozukluk ayrıca değerlendirilmelidir.

Ancak yalnızca ayakların şiş olması veya olmaması ile kesin tanı konulamaz.

Lipödemde Ayaklar Neden Önemlidir?

Tipik lipödem dağılımında ayaklar ve eller yağ dokusu artışından görece korunur. Buna karşılık lenfödemde distal bölgelerde, özellikle ayaklarda, şişlik görülebilir.

Güncel konsensüs, lipödemli dokuda çukurlaşan ödemin genellikle bulunmadığını; eşlik eden lenfödem olması durumunda ise bu görünümün değişebileceğini belirtmektedir.

Bu nedenle ayakların durumu lipödem ve lenfödem ayrımında yardımcı bir klinik özellik olabilir, ancak tek başına tanı koydurmaz.

Lipödem Ağrı Yapar mı?

Lipödemde etkilenen bölgelerde ağrı veya rahatsızlık sık görülebilen özellikler arasındadır. Dokunmaya karşı hassasiyet ve bacaklarda ağırlık hissi de eşlik edebilir.

Ağrının şiddeti kişiden kişiye değişir. Bu nedenle ağrının bulunması tek başına lipödem anlamına gelmez.

Lenfödem Ağrı Yapar mı?

Lenfödemin erken dönemlerinde şişlik ön planda olabilir ve ağrı belirgin olmayabilir. İlerleyen durumlarda gerginlik, ağırlık veya rahatsızlık hissi ortaya çıkabilir.

Lenfödemde ağrının bulunup bulunmaması hastalığın nedenine, süresine ve eşlik eden diğer durumlara göre değişebilir.

Lipödemde Kolay Morarma Görülür mü?

Evet. Etkilenen bölgelerde kolay morarma lipödemde sık bildirilen özelliklerden biridir.

Ancak kolay morarma yalnızca lipödeme özgü değildir. Başka birçok durum ve bazı ilaçlar da morarmaya neden olabilir.

Bu nedenle morarma eğilimi tek başına lipödem tanısı için yeterli değildir.

Lenfödemde Kolay Morarma Beklenir mi?

Kolay morarma lenfödemin temel özelliklerinden biri değildir.

Bir kişide belirgin morarma eğilimi bulunuyorsa bunun nedeni ayrıca değerlendirilmelidir. Lipödem, lenfödem ve başka durumlar aynı kişide bir arada bulunabileceği için bütün klinik tablo birlikte ele alınmalıdır.

Lipödem ve Lenfödem Aynı Kişide Olabilir mi?

Evet.

Lipödem ile birlikte lenfatik sistemde bozukluk veya lenfödem bulunabilir. Güncel bilimsel konsensüs, lenfatik sorunların lipödemin herhangi bir evresinde eşlik edebileceğini ve bu durumun klinik görünümü karmaşıklaştırabileceğini belirtmektedir.

Bu nedenle lipödem tanısı düşünülen bir kişide belirgin şişlik, ayak tutulumu veya başka lenfatik bulgular varsa eşlik eden lenfödem ayrıca değerlendirilmelidir.

Lipödem mi Lenfödem mi Nasıl Ayırt Edilir?

Lipödem ve lenfödem arasındaki ayrım tek bir bulguya dayanmaz.

Değerlendirmede özellikle:

• Yağ dokusunun vücuttaki dağılımı
• Şişliğin veya büyümenin iki taraflı olup olmadığı
• Ağrı ve hassasiyet
• Kolay morarma
• Ayakların ve ayak parmaklarının durumu
• Deri ve deri altı dokunun özellikleri
• Lenfatik sistemle ilgili diğer bulgular

birlikte ele alınır.

Önemli olan tek bir belirtiyi aramak değil, bütün klinik tabloyu değerlendirmektir.

Lipödemde Çukurlaşan Ödem Olur mu?

Lipödemden etkilenen dokuda çukurlaşan ödemin genellikle bulunmadığı kabul edilir.

Ancak lipödem ile birlikte lenfödem gibi başka bir durum bulunuyorsa şişlik özellikleri değişebilir. Bu nedenle belirgin çukurlaşan ödem veya yeni başlayan şişlik ayrıca değerlendirilmelidir.

Lenfödemde Çukurlaşan Ödem Olur mu?

Lenfödemin özellikle erken dönemlerinde bastırıldığında çukurlaşma görülebilir. Hastalık ilerledikçe dokudaki fibrotik değişiklikler nedeniyle bu bulgu azalabilir veya kaybolabilir.

Bu nedenle çukurlaşmanın bulunmaması lenfödemi tek başına dışlamaz.

Lipödemde Stemmer İşareti Nasıldır?

Stemmer işareti, özellikle ayak parmağının tabanındaki derinin tutulup tutulamadığını değerlendirmek için kullanılan klinik bir muayene bulgusudur.

Tipik lipödemde Stemmer işareti genellikle negatiftir. Eşlik eden lenfödem olduğunda ise pozitif olabilir.

Ancak tek bir muayene bulgusu tek başına lipödem veya lenfödem tanısı koydurmaz.

Lenfödemde Stemmer İşareti Pozitif midir?

Stemmer işareti lenfödem değerlendirmesinde yardımcı bir klinik bulgudur ve lenfödemde pozitif olabilir.

Ancak negatif olması lenfödemi tamamen dışlamaz. Tanı, hastanın öyküsü ve fizik muayene bulguları birlikte değerlendirilerek konur.

Lipödem ve Lenfödem Tanısı İçin Hangi Testler Yapılır?

Lipödem için tek başına tanıyı doğrulayan standart bir görüntüleme, kan testi veya genetik test bulunmamaktadır. Güncel uluslararası konsensüs, lipödem tanısının hasta öyküsü, fizik muayene ve ayırıcı tanıların değerlendirilmesine dayandığını belirtmektedir.

Lenfödem değerlendirmesinde de tanı çoğu zaman klinik değerlendirme ile başlar. Gerekli durumlarda ultrasonografi, lenfatik sistemin değerlendirilmesine yönelik görüntüleme yöntemleri veya başka incelemeler kullanılabilir.

Hangi testin gerekli olduğu hastanın klinik durumuna göre belirlenmelidir.

Renkli Doppler Lipödem ile Lenfödemi Ayırır mı?

Renkli Doppler ultrasonografi lipödem veya lenfödem tanısını tek başına koymaz.

Özellikle bacaklarda venöz yetmezlik, varis veya başka damar hastalıklarının değerlendirilmesinde kullanılır. Lipödem, lenfödem ve venöz hastalıkların aynı kişide birlikte bulunabilmesi nedeniyle, uygun hastalarda damar sisteminin ayrıca değerlendirilmesi yararlı olabilir.

Renkli Doppler ultrasonografi hakkında daha fazla bilgi için ilgili sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Lipödem ve Lenfödem Tedavisi Aynı mıdır?

Hayır. Bu iki durum farklı mekanizmalara sahip olduğu için tedavi yaklaşımı da aynı değildir.

Lipödem yönetiminde kişiye uygun egzersiz, kompresyon, yaşam tarzı düzenlemeleri ve diğer konservatif yaklaşımlar değerlendirilebilir. Lenfödemde ise lenfatik sıvı birikiminin ve şişliğin yönetimine yönelik farklı fiziksel tedavi yaklaşımları gündeme gelebilir.

Aynı kişide iki durum birlikte bulunuyorsa tedavi planının her iki durumu da dikkate alması gerekir.

Hangi Durumda Doktora Başvurulmalı?

Bacaklarda açıklanamayan ve kalıcı şişlik, iki taraflı orantısız yağ dokusu artışı, ağrı veya hassasiyet, kolay morarma ya da ayaklarda belirgin şişlik bulunuyorsa klinik değerlendirme yapılması uygun olabilir.

Özellikle yeni başlayan tek taraflı şişlik, hızlı gelişen ağrı, kızarıklık veya ısı artışı gibi belirtilerde lipödem ve lenfödem dışında başka acil durumların da değerlendirilmesi gerekir.

Antalya’da Lipödem ve Lenfödem Değerlendirmesi

Antalya’da lipödem şüphesi bulunan bir kişinin değerlendirilmesinde yalnızca bacakların görünümüne bakmak yeterli değildir.

Yağ dokusunun dağılımı, ağrı ve hassasiyet, kolay morarma, ayakların durumu ve fizik muayene bulguları birlikte ele alınır. Gerekli durumlarda eşlik eden venöz hastalıklar da değerlendirilir.

Amaç, lipödem ile lenfödemi birbirinden ayırmanın yanı sıra bacaklardaki şikâyetlere neden olabilecek diğer durumları da göz önünde bulundurmaktır.

Antalya’da lipödem değerlendirmesi ve tedavisi hakkında daha fazla bilgi için ilgili sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Lipödem ve lenfödem aynı hastalık mı?

Hayır. Lipödem esas olarak deri altı yağ dokusunu etkileyen kronik bir hastalıkken lenfödem lenfatik sıvının dokularda birikmesiyle ilişkilidir.

Lipödemde ayaklar şişer mi?

Tipik lipödem dağılımında ayaklar genellikle görece korunur. Belirgin ayak şişliği varsa lenfödem veya başka nedenler de değerlendirilmelidir.

Lenfödemde ayaklar şişer mi?

Evet. Lenfödemde ayak ve ayak bileği tutulumu görülebilir. Ancak her hastada aynı görünüm ortaya çıkmaz.

Lipödem ağrı yapar mı?

Evet. Lipödemde ağrı, dokunmaya karşı hassasiyet ve ağırlık hissi görülebilir. Ancak ağrı tek başına tanı koydurmaz.

Lenfödem ağrı yapar mı?

Lenfödemde özellikle erken dönemlerde ağrı belirgin olmayabilir. İlerleyen durumlarda gerginlik veya rahatsızlık hissi ortaya çıkabilir.

Lipödem ve lenfödem birlikte olabilir mi?

Evet. Aynı kişide lipödem ile lenfödem birlikte bulunabilir. Böyle bir durumda klinik değerlendirme daha ayrıntılı yapılmalıdır.

Stemmer işareti nedir?

Stemmer işareti, ayak veya el parmaklarının tabanındaki derinin sıkıştırılarak değerlendirildiği bir fizik muayene bulgusudur. Lenfödem değerlendirmesinde yardımcı olabilir ve tipik lipödemde genellikle negatiftir.

Renkli Doppler lipödemi gösterir mi?

Hayır. Renkli Doppler lipödem tanısı koymaz. Gerekli durumlarda varis ve venöz yetmezlik gibi damar hastalıklarının değerlendirilmesinde kullanılır.

Lipödem mi lenfödem mi olduğumu kendim anlayabilir miyim?

İnternetteki belirtileri karşılaştırmak kesin tanı için yeterli değildir. Yağ dokusunun dağılımı, şişlik özellikleri, ayakların durumu ve fizik muayene birlikte değerlendirilmelidir.

Sonuç

Lipödem ve lenfödem farklı hastalıklardır. Lipödemde karakteristik yağ dokusu dağılımı ve bazı kişilerde ağrı, hassasiyet ve kolay morarma ön plana çıkarken, lenfödemde lenfatik sıvı birikimine bağlı şişlik temel bulgudur.

Ancak iki durum aynı kişide birlikte bulunabilir ve bazı belirtiler birbirine benzeyebilir.

Bu nedenle doğru yaklaşım, yalnızca görünüşe bakarak karar vermek yerine hastanın öyküsünü, fizik muayene bulgularını ve gerektiğinde eşlik eden damar veya lenfatik hastalıkları birlikte değerlendirmektir.

Op. Dr. İlker Zan
Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı – Fleboloji