Zayıflayınca Varis Geçer mi? Kilo Vermek Varisleri Azaltır mı?
Zayıflamak, bacaklarda oluşmuş varisleri ve kronik venöz yetmezliği tek başına tamamen ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte kilo kontrolü, özellikle fazla kilosu bulunan kişilerde bacaklardaki venöz yükün azaltılmasına ve genel damar sağlığının desteklenmesine katkıda bulunabilir.
Kilo vermekle birlikte bazı kişilerde bacaklarda ağırlık, şişlik ve rahatsızlık hissinde azalma görülebilir. Ancak genişlemiş varisli damarların veya bozulmuş toplardamar kapaklarının yalnızca kilo kaybıyla tamamen eski haline dönmesi beklenmez.
Bu nedenle zayıflamak varis tedavisinin yerine geçmez. Kilo kontrolü, düzenli hareket ve uygun yaşam tarzı alışkanlıkları venöz hastalığın yönetiminde destekleyici olabilir. Belirgin varis veya venöz reflü bulunduğunda ise tedavi gerekip gerekmediği, klinik muayene ve gerektiğinde renkli Doppler ultrason bulgularına göre değerlendirilir.
Varis Nedir ve Neden Oluşur?
Varis, bacaklardaki toplardamarların genişlemesi ve kıvrımlı hale gelmesiyle ortaya çıkan bir venöz hastalık bulgusudur. Görünen varisler bazen altta yatan venöz reflünün dışarıdan görülebilen sonucu olabilir.
Toplardamarların içinde kanın geriye doğru kaçmasını sınırlamaya yardımcı olan kapakçıklar bulunur. Bu kapakçıkların yeterince çalışmaması durumunda kanın bir bölümü aşağı doğru geri kaçabilir. Bu duruma venöz reflü adı verilir.
Venöz reflü, toplardamar içindeki basıncın artmasına ve zaman içinde damarların genişlemesine katkıda bulunabilir. Ancak her varisin nedeni yalnızca kapakçık yetmezliği değildir. Damar yapısı, ailevi yatkınlık, yaş, gebelik, kilo ve uzun süre ayakta kalma gibi farklı faktörler birlikte rol oynayabilir.
Halk arasında bazen “kirli kan” olarak ifade edilen durum, tıbben ayrı bir “kirli kan” türü anlamına gelmez; burada genellikle oksijeni daha az olan venöz kan kastedilir.
Kilo ve Varis İlişkisi Nasıldır?
Fazla kilo ile kronik venöz hastalık arasında ilişki bulunabilir. Özellikle obezite, bacaklardaki venöz sistem üzerinde ek yük oluşturabilir ve venöz hastalıkla ilişkili şikâyetlerin ortaya çıkmasına veya artmasına katkıda bulunabilir.
Fazla kilonun yanı sıra uzun süre ayakta kalmak, uzun süre hareketsiz oturmak ve fiziksel aktivitenin yetersiz olması da venöz dolaşımı olumsuz etkileyebilecek faktörler arasındadır.
Baldır kasları yürüyüş sırasında toplardamar kanının yukarı doğru taşınmasına yardımcı olan önemli bir pompa görevi görür. Bu nedenle düzenli hareket, genel venöz dolaşım açısından önemlidir.
Ancak fazla kilo bulunan her kişide varis gelişeceği veya kilo veren herkesin varislerinin gerileyeceği söylenemez. Kilo, varis gelişiminde ve şikâyetlerin ortaya çıkmasında rol oynayabilen faktörlerden yalnızca biridir.
Zayıflayınca Varis Tamamen Geçer mi?
Gelelim en sık sorulan soruya: Zayıflayınca varis geçer mi?
Genellikle hayır. Kilo vermek, mevcut varisli damarları doğrudan ortadan kaldıran bir tedavi değildir.
Kilo kaybı sonrasında bazı kişilerde bacaklarda ağırlık, şişlik veya rahatsızlık hissinde azalma görülebilir. Bununla birlikte daha önce genişlemiş olan varisli damarların ve venöz reflünün yalnızca kilo verilmesiyle tamamen ortadan kalkması beklenmez.
Burada iki farklı durumu birbirinden ayırmak gerekir:
Kilo vermek varis şikâyetlerini azaltabilir mi?
Bazı kişilerde kilo kontrolü ve fiziksel aktivitenin artırılması, bacaklardaki yükün azalmasına ve günlük yaşamda daha rahat hareket edilmesine katkıda bulunabilir.
Özellikle fazla kilosu bulunan ve uzun süre hareketsiz kalan kişilerde düzenli yürüyüş ve kilo kontrolü genel sağlık açısından da yararlıdır.
Kilo vermek bozulmuş toplardamar kapaklarını onarır mı?
Hayır. Kilo kaybı, yapısal olarak bozulmuş bir toplardamar kapağını doğrudan onaran bir tedavi değildir.
Bu nedenle belirgin venöz reflü veya geniş varis damarları bulunan bir kişide kilo vermek yararlı bir yaşam tarzı desteği olabilir ancak gerekli durumlarda tıbbi varis tedavisinin yerini tutmaz.
Bazı kişiler ciddi kilo kaybından sonra varisli damarlarının daha görünür olduğunu da fark edebilir. Bunun nedeni her zaman varislerin kötüleşmesi değildir; cilt altındaki yağ dokusunun azalmasıyla daha önce fark edilmeyen damarlar daha belirgin hale gelebilir.
Varis Belirtileri Nelerdir?
Varis hastalığı herkeste aynı belirtilere yol açmaz. Bazı kişilerde yalnızca görünür damarlar bulunurken, bazı kişilerde bacaklarda çeşitli venöz şikâyetler görülebilir.
Sık karşılaşılan şikâyetler arasında:
- Bacaklarda ağrı veya rahatsızlık hissi
- Ağırlık ve dolgunluk hissi
- Ayak bileklerinde veya bacaklarda şişlik
- Kaşıntı
- Yanma hissi
- Gece krampları
- Bacaklarda yorgunluk
- Ciltte renk değişiklikleri
bulunabilir.
Bu şikâyetler bazı kişilerde uzun süre ayakta kalma veya günün ilerleyen saatlerinde artabilir. Ancak her bacak ağrısı veya kramp varisten kaynaklanmaz. Kas, eklem, sinir, bel veya atardamar kaynaklı başka sorunlar da benzer şikâyetlere neden olabilir.
Bu nedenle devam eden veya günlük yaşamı etkileyen bacak şikâyetlerinin doğru şekilde değerlendirilmesi önemlidir.
Tanı Süreci ve Renkli Doppler Ultrason Neden Önemlidir?
Varis tedavisinde yalnızca dışarıdan görünen damarların değerlendirilmesi yeterli olmayabilir. Altta yatan venöz reflünün bulunup bulunmadığı ve hangi damar sisteminden kaynaklandığının belirlenmesi tedavi planlamasına yardımcı olur.
Bu nedenle gerekli hastalarda detaylı renkli Doppler ultrason ile yüzeyel ve derin toplardamar sistemi değerlendirilir.
Renkli Doppler ultrason ile:
- Venöz reflü
- Yüzeyel toplardamarlar
- Derin toplardamarlar
- Varisleri besleyen damarlar
- Venöz tıkanıklık veya tromboz bulguları
incelenebilir.
Tedavi gerekip gerekmediği ve uygulanacak yöntemin seçimi, klinik değerlendirme ile Doppler bulgularının birlikte değerlendirilmesiyle belirlenir.
Ameliyatsız Varis Tedavisi Mümkün mü?
Evet. Uygun hastalarda günümüzde cerrahi kesi gerektirmeden uygulanabilen çeşitli varis tedavileri bulunmaktadır.
Varis tedavisinde kullanılan yöntemler arasında:
- Endovenöz lazer ablasyon (EVLA)
- Radyofrekans ablasyon (RFA)
- Skleroterapi
- Köpük skleroterapi
- Siyanoakrilat yapıştırıcı ile kapatma
- Mekanokimyasal ablasyon (MOCA)
- Mini-flebektomi
- Seçilmiş hastalarda cerrahi tedavi
yer alabilir.
Endovenöz tedavilerde amaç, hastalıklı ve reflü gösteren damarın uygun yöntemle devre dışı bırakılması veya tedavi edilmesidir. Kan dolaşımı ise vücuttaki diğer sağlıklı toplardamarlar üzerinden devam eder.
Varis tedavisi nasıl seçilir?
Tedavi yöntemi her hastada aynı değildir.
Damarın anatomisi, çapı, kıvrımlı olup olmadığı, reflünün kaynağı, hastanın şikâyetleri ve eşlik eden venöz hastalıklar değerlendirilerek uygun yöntem belirlenir.
Güncel kılavuzlarda da varis tedavisinin planlanmasında klinik değerlendirme ve duplex ultrason önemli bir yer tutar; uygun hastalarda endovenöz termal veya non-termal yöntemler, skleroterapi ve seçilmiş durumlarda cerrahi tedavi kullanılabilir.
Tedavi Sonrası Nelere Dikkat Edilmeli?
Varis tedavisi sonrasında günlük yaşam önerileri uygulanan yönteme ve hastanın durumuna göre değişebilir.
Genel olarak şu noktalar önem taşıyabilir:
- Düzenli ve uygun düzeyde yürüyüş
- Kilo kontrolü
- Uzun süre hareketsiz kalmaktan kaçınmak
- Hekimin önerdiği durumlarda kompresyon ürünü kullanmak
- İşlem sonrası verilen özel bakım önerilerine uymak
- Önerilen kontrol muayenelerine katılmak
Kilo kontrolü özellikle fazla kilosu bulunan kişilerde genel sağlık açısından önemlidir. Ancak kilo vermenin tek başına yeni varislerin oluşmasını kesin olarak önlediği veya tedavi edilmiş varislerin mutlaka tekrarlamasını engellediği söylenemez.
Tedavi sonrasında yeni varislerin ortaya çıkması veya başka damar segmentlerinde venöz reflü gelişmesi mümkün olabilir. Bu nedenle şikâyetlerin yeniden ortaya çıkması durumunda yeniden değerlendirme gerekebilir.
Zayıflamak Varis Tedavisinin Yerine Geçer mi?
Hayır.
Kilo vermek, özellikle fazla kilosu bulunan kişilerde genel sağlık ve hareket kapasitesi açısından önemli bir hedef olabilir. Bacaklardaki venöz şikâyetlerin yönetimine de katkıda bulunabilir.
Ancak belirgin venöz reflü veya geniş varis damarları bulunan hastalarda yalnızca kilo vermek, mevcut damar problemini ortadan kaldıran bir tedavi değildir.
Bu nedenle yaklaşım iki ayrı başlıkta düşünülmelidir:
Kilo kontrolü: Venöz sağlığı destekleyen yaşam tarzı yaklaşımının bir parçasıdır.
Varis tedavisi: Gerekli hastalarda altta yatan venöz problemin klinik ve renkli Doppler ultrason değerlendirmesi sonrasında uygun yöntemle tedavi edilmesidir.
Ne Zaman Varis İçin Doktora Başvurulmalıdır?
Varisler yalnızca estetik bir sorun olarak görülmemelidir. Ağrı, ağırlık, şişlik, kaşıntı veya günlük yaşamı etkileyen başka şikâyetler varsa değerlendirme yapılabilir.
Özellikle şu durumlarda bir damar hastalıkları uzmanına başvurmak uygun olabilir:
- Varislerle birlikte sürekli veya tekrarlayan bacak ağrısı
- Gün sonunda belirginleşen bacak şişliği
- Ciltte renk değişiklikleri
- Varis damarında sertlik veya hassasiyet
- Varis kanaması
- İyileşmeyen bacak yarası
- Tek bacakta belirgin şişlik veya ani değişiklik
NICE, ağrı, ağırlık, rahatsızlık, şişlik veya kaşıntı gibi şikâyetlere yol açan varislerde ve kanama, cilt değişiklikleri veya venöz ülser gibi komplikasyonlarda damar hastalıkları konusunda uzman değerlendirmesini önermektedir.
Sonuç: Zayıflayınca Varis Geçer mi?
Zayıflamak, mevcut varisleri doğrudan ortadan kaldıran bir tedavi değildir. Ancak fazla kilosu bulunan kişilerde kilo kontrolü ve düzenli fiziksel aktivite, genel sağlık açısından olduğu gibi venöz sistem açısından da destekleyici olabilir.
Varisli damarların yapısal olarak genişlemesi veya toplardamar kapaklarının yetersiz çalışması yalnızca kilo verilmesiyle tamamen düzelmez.
Bu nedenle varis şikâyeti bulunan bir kişide doğru yaklaşım, yalnızca kilo vermeye odaklanmak yerine altta yatan venöz hastalığın değerlendirilmesidir. Gerekli durumlarda detaylı renkli Doppler ultrason ile damar yapısı ve venöz reflü değerlendirilerek uygun tedavi seçenekleri belirlenebilir.
Varis tedavisi ve kullanılan yöntemler hakkında ayrıntılı bilgi için varis tedavileri sayfasını inceleyebilirsiniz.
Op. Dr. İlker Zan, damar hastalıkları ve fleboloji (varis ve toplardamar hastalıkları) alanında uzun yıllardır uzmanlaşmış bir kalp ve damar cerrahıdır. 1995–2001 yılları arasında Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olmuş, ardından Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde Kalp ve Damar Cerrahisi ihtisasını tamamlamıştır. 2011 yılından itibaren kapalı yöntem varis tedavileri uygulayarak, Türkiye’de bu alandaki öncü isimlerden biri olmuştur.
2019 yılında Alanya’da kurduğu Dr. Zan Varis Kliniği ile modern fleboloji uygulamalarını bölgeye kazandıran Dr. Zan, 2025 itibarıyla hizmetlerini Antalya’daki yeni kliniğinde sürdürmektedir. Kliniğinde her hastaya özel tanı ve tedavi planları sunmakta, endovenöz lazer (EVLT), radyofrekans (RF) ablasyon, köpük tedavisi, skleroterapi, CLACS ve ekoskleroterapi gibi minimal invaziv yöntemlerle ağrısız, izsiz ve kısa sürede iyileşme sağlayan çözümler sunmaktadır.
Dr. Zan, varisi yalnızca estetik bir problem olarak değil, ciddi bir damar sağlığı sorunu olarak ele almaktadır. Bilimsel, etik ve hasta odaklı yaklaşımıyla hastalarının yaşam kalitesini artırmayı hedeflemekte; Ulusal Vasküler Cerrahi Derneği ve Avrupa Damar Cerrahisi Derneği (ESVS) üyesi olarak uluslararası standartlarda tedavi hizmeti sunmaktadır.
